بهترین رفیق
قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (ع): خَيْرُ مَنْ صَحِبْتَ مَنْ وَلَّهَكَ بِالْأُخْرَى وَ زَهَّدَكَ فِي الدُّنْيَا وَ أَعَانَكَ عَلَى طَاعَةِ الْمَوْلَى. ترجمه: «بهترین کسی که با او مصاحبت و رفاقت میکنی، آن کسی است که تو را مشتاق آخرت و متنفّر از دنیا گرداند.» شرح: یعنی رفیق حقیقی و همصحبت گرامی، آن است که به روح انسان […]
معنی حقیقی «حکمت»
قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ (ع): حَدُّ الْحِكْمَةِ الْإِعْرَاضُ عَنْ دَارِ الْفَنَاءِ وَ التَّوَلُّهُ بِدَارِ الْبَقَاءِ. ترجمه: «حدّ حکمت و معنی حقیقی آن، اِعراض از سرای فانی و اشتیاق به عالم بقاء است.» شرح: یعنی «حکیم» کسی است که از همّت بلند و روح بزرگ، دنیا و لذّات فانی آن را ناچیز داند؛ و تمام توجّهش به […]
فضیلت بسیار عالی
قَالَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنینَ (ع): أَفْضَلُ النَّاسِ مَنْ كَظَمَ غَيْظَهُ وَ حَلُمَ عَنْ قُدْرَةٍ. ترجمه: «بهترین مردم کسی است که خشم خود را وقت غضب فرو برد؛ و با وجود قدرت بر انتقام، حلم کند.» شرح: یکی از صفات کمال که موجب رفعت مقام انسان است در دنیا و عقبی، ترک خشم و عصبانیت و تندخلقی […]
صفاتی که در مؤمن نیست
قَالَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنینَ (ع): لَا يُلْقَى الْمُؤْمِنُ حَسُوداً وَ لَا حَقُوداً وَ لَا بَخِيلًا. ترجمه: «مؤمن حقیقی را هرگز حسود و صاحب حقد و کینه و بخل و لئامت نخواهی یافت.» شرح: آنکه اهل ایمان است، از صفت حسد با مردم مبرّا است؛ زیرا میداند هر که هر چه نعمت نصیب او شده، از مال […]
خُلق نیکو
باید این نکته را بدانیم که: خُلق نیکو، نه تنها زبان خویش است؛ بلکه اتّصاف روح پاک، به محبّت و سیرت انصاف و مروّت و عدل و امانت است؛ و وفای به عهد و صدق و صفا و یکرنگی است؛ و علم و حلم و معرفت و احسان به خلق است. منبع: کتاب پندهای آسمانی، […]
ضرورت اشتغال به عیوب خویش
به جای آنکه ما عمر را به عیبجویی دیگران صرف کنیم، بهتر که عیب خود را دور کرده، و نفس خویش را مهذّب و مؤدّب سازیم؛ که در عیبجویی مردم، زیان و در رفع عیوب خود، هزاران سود دنیا و آخرت است. منبع: کتاب پندهای آسمانی، ص 119
شایستهترین کارها در جهان
قَالَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنینَ (ع): الِاشْتِغَالُ بِتَهْذِيبِ النَّفْسِ أَصْلَحُ. ترجمه: «فرمود: صالحترین و بهترین کار در عالم، به تهذیب نفس ناطقه پرداختن است.» شرح: یعنی بین کارهای خیر و اعمال و افعال شایستهی صادر از انسان در دور زندگانی، بهترین و شایستهترین آنها، تهذیب نفس است که آن عمل، آسایش دین و دنیا و لذّت روح […]
لزوم پاکیزه نمودن نفس از شهوات
قَالَ أَمِیرَ المُؤمِنِینَ (ع): طَهِّرُوا أَنْفُسَكُمْ مِنْ دَنَسِ الشَّهَوَاتِ تُدْرِكُوا رَفِيعَ الدَّرَجَاتِ. ترجمه: «نفوس خود را از پلیدی شهوت[ها]، پاک سازید تا به درجات رفیع و روحانی نائل گردید!» شرح: یعنی هر که بخواهد به مقامات عالی و معارج قدسی ارتقا یابد و از قفس طبیعت، به باغ و گلزار علم و حکمت و معرفت […]
سرآمد فضیلتها
غرض از جهاد اکبر، همین مخالفت با شهوت و غضب است که انسان به هر مقامی رسید -از مراتب عالیهی علم و معرفت و سعادت- به واسطهی مخالفت با هوای نفس رسید! و این دو قوّهی شهوت و غضب، دو قوّهی بسیار شریفند در صورتی که تابع عقل و ارادهی شرع باشند… سرآمد فضائل انسان، […]
ارزش و اقسام صبر
قَالَ أَمِیرَ المُؤمِنِینَ (ع): الصَّبْرُ ثَمَرَةُ الْإِيمَانِ. ترجمه: «صبر در امور، ثمرهی ایمان است.» شرح: صبر بر سه قسم است: یکی صبر در معصیت، که انسان چون به معصیتی نفسْ او را دعوت کند، به صبر و شکیبایی از لذّت آن معصیت بگذرد و دامن صبر و حلم را در مقابل آن لذّت فانی موقّت، […]
مشتاقان ابدیّت
قَالَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (ع): طُوبَى لِلزَّاهِدِينَ فِي الدُّنْيَا الرَّاغِبِينَ فِي الْآخِرَةِ. ترجمه: «خوشا بر حال زاهدان در دنیا و راغبان و مشتاقان به عالم آخرت.» شرح: یعنی سعادتمند و سرافراز ابد، کسی است که عالم دنیا را شناخت و لذّات زائل و ناقابلِ او را از نظر انداخت؛ و پردهی موهومات و خیالات عالمِ پست […]
ایمان کامل
قَالَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (ع): مَنْ أَعْطَى فِي اللَّهِ وَ مَنَعَ فِي اللَّهِ وَ أَحَبَّ فِي اللَّهِ وَ أَبْغَضَ فِي اللَّهِ فَقَدِ اسْتَكْمَلَ الْإِيمَانَ. ترجمه: «هر کس عطای او برای خدا، منعش برای خدا، و دوستیاش برای خدا، و دشمنیاش همه برای خدا باشد، چنین کسی ایمانش به مرتبهی کمال رسیده است.» شرح: یعنی آن کس […]
