حقایق ملکوتی و مجرّد اشیاء در عالَم عقل
باید دانست که انواع جسمانیهی این عالم طبیعی که دائماً در تبدّل و تغیّر هستند و هر صورت که روی مادّه قرار دارد، گذرنده و تمام شدنی است؛ و بعد از او صورت دیگری به مادّه تعلّق میگیرد؛ برای هر نوعی مثل جماد و نبات و انواع حیوان بلکه کروات سماویه، یک حقیقت ثابتی در […]
درجات سهگانهی فناء فی الله
مقام «فناء فی الله» سه درجه دارد: درجهی اوّل، «فناء در افعال» است که در نظر عارف سالک، جملهی مؤثّرات و همهی مبادی اثر و اسباب و علل -از مجرّد و مادّی و قوای طبعیه و ارادیّه- بیهوده و بیاثر شود؛ و مؤثّری غیر از حق و نفوذ اراده و قدرت حق در کائنات نبیند […]
مراحل چهارگانهی کمال
بدان که قوّهی عملیه در نفس انسانیه، کافرمای بدن جسمانی است در رسیدن به اوج سعادت و کمال، ناچار است که مراتب چهارگانه که خواهیم شرح داد به سیر و حرکت معنویه عبور نموده تا از حضیض نقص حیوانیت، به ذروهی عُلیای انسانیت نائل و برخوردار شود. مرتبهی اولی که او را «تجلیه» خوانند، آن […]
مراد صحیح از «وحدت وجود»
[پس از بیان چند معنی برای «وحدت وجود» و ردّ بعضی از آنها، معنای صحیح و مورد نظر خویش را که چهارمین آنها است بیان مینمایند.] تفسیر چهارم آنکه: مراد از وحدت وجود، وحدت در نظر مردم آگاه و بیدار است که از خوابگاه طبیعت و نفس و هوی بیدار شده، به عوالم کثرت و […]
موجودات برتر از مادّه
موجودیت و هستی مجرّدات، نوعی از هستی مطلق میباشد که وسیع و محیط و برتر از وجودات حسّیهی مادّیه است. و الحق کسانی که هستی را منحصر به مادّه و مادّی دانستهاند، نهایت قصور ادراک و محدودیت در تفکّر دارند. و بهترین تعبیرات این است که گفته شود: وجود حسّی و مادّی، یکی از امواج […]
ده برابر بودن جزای عمل نیک
در صورتی که شخص قصد حسنه نمود و آن عمل نیک را به جا آورد، ده برابر به او جزا میدهند. گویا سبب عقلی آن این است که: چون انسان، مرکّب القُوی است و بسیط نیست و قوای ادراکیهی حسّیهی انسان که قوای ظاهره از بصر و سمع و شم و ذوق و لمس و […]
ارتباط موت و نماز
بین موت و نماز، یک نوع ارتباط مخصوصی است. زیرا که نماز حقیقی هم، عین موت است؛ زیرا که موت، انقطاع علاقهی روح است از بدن و از عالم طبیعی؛ در نماز هم انقطاع از این عالم به حضرت ربّ العزّه [است] چنانکه در مقدّمهی افتتاح صلاة، خواندن این آیهی شریفه وارد است: إِنِّي وَجَّهْتُ […]
مکان نمازگزار
بایست مکان نمازگزار یا مسجد یا خانه یا جای دیگر، از زینت و زیور دنیوی دور باشد؛ بلکه وضع مکان طوری باشد که مصلّی را به یاد آخرت و عالم تجرّد وادار کند. منبع: کتاب پندهای آسمانی، ص 140
تعدّد فصول اذان
تعدّد فصول اذان، ظاهراً برای این است که ذرّات هوای نفسانی دنیوی که از عالم طبع برخاسته، و داخل در وجود آدمی است، تدریجاً به واسطهی فصول اذان، از هویت مکلّف خارج شود. و هر فصلی، مقداری از هوا و توجّه به دنیا را خارج نموده تا به فصل اخیر برسد که «لا اله الّا […]
قیام نماز و قیامت
وقتی که شخص صدای مؤذّن را به گفتن اللهُ اکبر شنید، سزاوار است که در قلب خود خطور دهد که: منادی الهی در صبح قیامت، اعلام میکند که: ای افراد بشر، حاضر بشوید به عرصهی قیامت برای قیام عند الله و حشر! و ندای مؤذّن، مردگان عالم طبیعت را که در گورستان عالم مادّی مدفون […]
انقطاع از ما سوی الله در نماز
نماز، عبور از همهی کثرات امکانیه و وصول به مقام وحدت است. و نماز، انقطاع از دنیا و لوازم دنیا است بالمرّه و التجا به عالم غیر متناهی آخرت و قیامت حقیقی که قیام عند الله است میباشد. و باید نمازگزار از همه چیز بگذرد در حال نماز، الّا از خداوند عظیم. در خبر است […]
جلوهی الهی در نماز
نمازگزار بعد از اَدای تکبیرة الإحرام حمد از ذکر صفات الهی مانند رحمن و رحیم و مالک یوم الدّین، سلطانِ عظمت الهی بر او مستولی شده و خود را در موقف نماز در حضور الهی، ناچیز و نابود تصوّر مینماید؛ و در اثر غلبهی این حالت، به رکوع میرود که خضوع و کوچکی است. و […]
