بهرهی انسان از عوالم مثال و تجرّد
هر انسانی دارای بهرهی کاملی از این عوالم ]روحانی و مثالی [میباشد که مخصوص خود اوست. و اکثر مردم از عوالم مثالی خود در غفلتند و از غفلت خود نیز بیخبرند و همچنین از عوالم روحانیّه ]تجرّدیّه[ مگر کسی که خداوند به او منّت گزارده و معرفت نفس را به او عطا فرماید. و شناخت […]
ریزش فیض وجود از عوالم عالیه
هر موجودی که در عالم اجسام ]و جهان مادّه و طبیعت[ است، به جز این صورتی که در عالم اجسام دارد، دارای صورتهای مختلفی در این عوالم مثالی میباشد. و هر چه در این ]جهان طبیعت[ موجود است، بعد از وجود پیدا کرن در دو جهان قبلی ]عالم مجرّدات و عالم مثال[ –به کیفیّتی که […]
جهانی مابین دو جهان
بدان که برای خداوند تعالی مابین دو عالم ارواح و اجسام، جهانی است که عالم مثال و برزخ نامیده میشود که عالمی است ]از جهت مرحلهی وجودی[ بین دو عالم که نه مانند جهان مادّه، تنگ و تاریک است و نه مانند عالم ارواح ]و موجودات مجرّده[ وسیع و بسیار درخشان. زیرا عالم ارواح از […]
بر قلّههای معرفت
هر که باور داشت که جز خداوند پروردگاری نیست، تمام سود و زیان را از او میبیند و جز به خیر او امید نمیبندد. و این با استعانت و یاری جستن از دیگران سازگار نیست. بنابراین جز از او یاری نمیجوید و ]جز به او[ استغاثه و ناله نمیکند و پناه نمیبرد. و این توحید، […]
خروج از سلطهی شیطان
انسان به دلخواه به سوی چیزی نمیرود مگر به خاطر خیر و سعادتی که در آن برای خودش میبیند، چه در دنیا چنانکه غالب عوام مردم اینطوریند و چه در آینده و آخرت که غالب عقلاء ]حقیقی[ چنین هستند. و وقتی در هستی، مؤثّری جز خدا ندید، برایش جز میل به خدا و هراس از […]
مشاهدات توحیدی
بنده وقتی همهی مالکیّت و صاحب اختیاری را برای خداوند دید، برای خودش و دیگران مالکیّتی نمیبیند. و هنگامی که دید خداوند، پروردگار و ربّ مطلق است یعنی در تربیت و رساندن به کمال، برای احدی –در هیچ امری- تأثیری ندید، در این صورت، همهی تدبیر را برای خداوند میبیند و اینکه غیر او به […]
از آثار انکشاف توحید کامل
از جمله لازمههای این توحید ]علمی و عملی و حالی[، آن است که کسی جز خداوند متعال را زیانرسان و سودمند نبیند؛ بلکه در عالم هستی هیچ تأثیرگذاری ]غیر از او[ نبیند. و عمل به آن با وجود آنچه در این عالم –به اقتضای این که منزل فریب است از وجود اسباب و تخیّل تـأثیرات […]
حریم توحید پروردگار
توحید پروردگار متعال در ربوبیّت، از جهت علم و اعتقاد، به سختی به دست میآید و از جهت حال درونی و عمل انسان، دست یافتن به آن بسیار دشوار است. و دست یافتگان به این علم و حال و عمل، عارفان کاملند. عارفانی که از بیشتر نقایص و رذایلی که عموم مردم در اعمال و […]
چگونگی موجودات در عوالم مختلفه
آنچه که اهل تحقیق میگویند این است که: هر چه در این جهان ما-عالم حسّ- از جواهر و اعراض موجود است، برای آن در عالم مثال، حقیقتی است، ولی صفات و آثارش مناسب با آن عالمش میباشد. بلکه برای هر چیز محسوسی، در هر یک از عوالم مثال، وجود خاصّ و جداگانهای است. و برای […]
تفاوت حمد حقیقی و زبانی
هر کس تمام خوبیها را از خداوند دید، در کسی جز او طمع نمیکند و از تاریکیهای ریاء و خودنمائی بلکه نفاق و دیگر اخلاق پست ناشی از طمع و ترس، رها میشود. و خلاصه حمد و سپاس، شناخت نعمت و خرسندی از منعم است. پس آنکه دلش حمد و سپاسش را تصدیق نکند، و […]
آثار بسم الله حقیقی
کسی که به حقیت تمسیه ]بسم الله گفتن[ رسیده باشد، به مقام عبودیّتی که حقیقتش ربوبیّت است، دسته یافته است و آن، نشانه و مظهر ربوبیّت است. زیرا عبودیّت، نیستی و پیروی و قابلیّت و درخواست و پناه بردن و اعتصام ]چنگ زدن[ است. و ربوبیّت، کمال هستی و عطا و وجود دادن و یاری […]
خطورات خیر و شرّ
خطورات بر دو گونهاند: یک قسم انسان را به شرّ و بدی فرا میخواند و آن چیزی است که ضررش بیشتر از خیرش است. و قسم دیگر به خیری دعوت میکند که اگر ضرری داشته باشد، کمتر از خیر آن است. و خطورات خوب که دعوتکنندهی به خیر هستند را خداوند متعال توسّط فرشته افاضه […]
