اهل بیت علیهم السلام در قرآن و روایات تفسیری
روایات ثقلین بر اقتران و همدوش بودن عترت و کتاب و بر بقای آن دو،تا روز قیامت دلالت می کنند.تبعیت از آنها موجب هدایت و سعادت امت اسلامی بوده و مسلمین را از ظلالت و گمراهی مصون و محفوظ نگه می دارد.بدیهی است که تمسک به عترت و تبعت از آنان با دوست داشتن آنها و پیروی نمودن از راه و روش آن بزرگواران خواهد بود،تحقیق حاضر در صدد بیان فضائل و مناقب اهل بیت(ع) و نیز دوستی و یا دشمنی آنان است.و داری شش فصل و شانزده بخش می باشد. فصل اول درباره مدلول اهل بیت در قرآن و حدیث است که دارای چهار بخش می باشد.بخش اول در مورد گزارش لغوی،بخش دوم در باره معرفی اهل بیت(ع) در قرآن کریم،بخش سوم در مورد اهل بیت(ع) و بخش چهارم درباره شناخت اهل بیت(ع) می باشد. فصل دوم در مورد آیات نازل شده در شان اهل بیت(ع)است و دارای دو بخش می باشد.بخش اول ،درباره آل محمد(ص) و بخش دوم در مورد مودت اهل بیت(ع) است. فصل سوم درباره ائمه(ع) در قرآن کریم و روایات تفسیری است و دارای دو بخش می باشد.بخش اول در مورد مقامات والای اهل بیت(ع) و بخش دوم درباره آیات و روایاتی است که بر عظمت آنها دلالت دارند.آیه تطهیر اهل بیت پیامبر(ص) را از هر پلیدی پاک و منزه می دارد و آیه مباهله علی(ع) را به منزله نفس پیامبر(ص) و حسن و حسین علیهم السلام را که مصداق «ابنائنا» محسوب می شدند و حضرت زهرا(س) را که مصداق«نسائنا» بود از مقرب ترین افراد به خدا و رسول او بر شمرده است. فصل چهارم در خصوص فضائل و مناقب اهل بیت(ع) است و دارای سه بخش می باشد.بخش اول در مورد ویژگی های علمی اهل بیت(ع)، بخش دوم در باره خصوصیات اخلاقی اهل بیت(ع) و بخش سوم جایگاه اهل بیت پیامبر(ص) را از دیدگاه امیرالمومنین علی(ع) بیان می کند. فصل پنجم در مورد فضائل علی(ع) است و از سه بخش تشکیل یافته است.بخش اول در باره منزلت امام علی(ع) ،بخش دوم در مورد علم آن بزرگوار و بخش سوم درباره روز اکمال دین می باشد.علی(ع) نخستین مرد مسلمان،جامع و مفسر قرآن،موسس علم اخلاق و آگاه ترین و تواناترین فرد در زمینه اسباب النزول آیات است. فصل ششم از دو بخش تشکیل شده است،بخش اول درباره شخصیت آن بانوی بزرگوار اسلام،خلقت،علت نامگذاری او به بحث و بررسی می پردازد.در بخش دوم در مورد دعده استخلاف خداوند مومنین را با ظهور حضرت مهدی(عج)،حکومت اهل بیت(ع) و زمینه سازان آن حکومت سخن به میان می آید.
اهل بیت پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم در نظر ابن تیمیه
ابن تیمیه،مدّعی است که از امام احمد بن حنبل پیروی می کند،ولی بین پیرو و پیشوا،در مورد فضائل اهل بیت علیهم السّلام تفاوت فاحش مشاهده می شود.به گونه ای که احمد بن حنبل،فضائل اهل بیت علیهم السّلام را آشکارا نقل می کرد و در کتابی به نام«فضائل الصحابه» فضائل امام علی را به طور گسترده بیان کرده است ولی در مقابل ابن تیمیه در کتاب منهاج السنه خود در مقام رد این فضائل بر خواسته به گونه ای که صدای برخی از علماء حنبلی را درآورده است که در این مقاله به برخی از این اقوال اشاره شده است.
بازتاب نمادين نقد و نفي قدرت مستقر، در مناسک و شعاير شيعه با تاکيد بر دو دوره صفويه و قاجاريه
با رسمي شدن مذهب شيعه اثناعشري در دوره صفويه، رويه اي دوسويه در قبال قدرت در دستگاه ديني نمودار شد. هم زمان با آنکه مشروعيت بخشي به حکومت در زمره اختيارات علما قرار گرفت، با گسترش مناسک و شعاير، نقد و نفي قدرت در زمره نماد هاي محوري شعاير اصلي شيعه، يعني عاشورا و محرم درآمد.
نويسندگان مقاله حاضر بر اساس رهيافت کارکردگرايي ديني، اين ادعا را مطرح مي سازند که به نظر مي رسد در يک فراگشت تاريخي، با گسترش مناسک و شعاير، مذهب شيعه از مشروعيت بخشي حکومت، به نفي آن ميل کرده است. بخش عمده اي از اين فراگشت، متاثر از گسترش نمادين نفي قدرت سياسي در مناسک و شعاير ديني بوده است. پادشاهان ايراني در طول دوره صفويه و قاجاريه در جهت افزايش قدرت خود، به گسترش مناسک شيعي روي آوردند؛ اما با اقبال مردم به اين مناسک، به تدريج نقد و نفي قدرت مطلقه پادشاهي، به مثابه مهم ترين نماد شعاير شيعي درآمد.
بازتعريفي از ژئوپليتيک شيعه با نگاهي به انقلاب بحرين
جنبش هاي اسلامي معاصر، در روند تحولات منطقه خاورميانه جايگاه ويژه اي دارند. در اين ميان، انقلاب شيعيان بحرين، به ويژه محورهاي اساسي آن به مثابه نيروهاي اجتماعي، تشکل ها و اشخاص و گروه هاي مستقل معارض، در تقابل با نظام سلطنتي حاکم بر اين کشور، در تحول ژئوپليتيک شيعه نقش درخور توجهي يافته است.
هدف اين پژوهش، تبيين و تحليل ژئوپليتيک شيعه و جايگاه آن در تحولات جهاني و منطقه اي، به ويژه در جنبش ها و انقلاب هاي اخير در سرزمين هاي اسلامي، با تاکيد بر انقلاب بحرين است. شيعيان بحرين، با اينکه اکثريت جمعيت اين کشور را تشکيل مي دهند و عمدتا از طبقه کارگر و کم درآمدند، در مقابل اقليت سني که جمعيت شهري ثروتمند را تشکيل مي دهند و قدرت حکومتي را در دست دارند، از لحاظ اجتماعي و سياسي به حاشيه رانده شده اند. تلاش براي دستيابي به حقوق سياسي و اجتماعي مناسب و تغيير نظام استبدادي سلطنتي حاکم بر بحرين، باعث شکل گيري انقلابي مردمي، به ويژه در ميان شيعيان اين کشور در برابر خاندان حاکم آل خليفه شده است. اين انقلاب به رغم برخورداري از ويژگي هايي همچون مردمي بودن و دموکراسي خواهي، با سکوت و حتي واکنش منفي کشورهاي غربي و عکس العمل شديد نظامي حکومت عربستان مواجه شده است. اين نوشتار درصدد است تا دلايل برخورد دوگانه غرب را در اين تحولات، با استناد به بازتعريفي از تحول ژئوپليتيک شيعه بررسي و تحليل کرده، به ويژه جايگاه انقلاب بحرين را در اين فرايند ارزيابي و تبيين کند.
نقدي بر کتاب ژئوپليتيک شيعه
از منظر نگارنده، تحميل مفهوم ژئوپليتيک بر مقوله معرفتي و عقيدتي شيعه از ابتکارات و بدعت هاي کتاب ژئوپليتيک شيعه، نوشته فرانسوا توال است. وي کوشيده است مفاهيم قديمي تر اسلام ايراني و اسلام عربي را در دايره اي محدودتر بر شيعه گري ايراني و شيعه گري عربي تطبيق دهد. هدف اصلي او در اين کتاب آن است تا ژئوپليتيک شيعه را با هارتلند (مرکزيت) ايران ترسيم کند. نويسنده براي رسيدن بدين مقصود، بسياري از واقعيت هاي جوامع شيعي را ناديده گرفته و خبط و خطاهاي وي در گزارش دهي از تاريخ تشيع و شيعيان نيز کاملا مشهود است.
بررسي نقش بساسيري پيرامون نفوذ خلافت فاطميان و شيعيان عراق
داعي الدعاه شيعيان اسماعيلي، مويدالدين شيرازي هم هر چند مخفيانه به قاهره مي رود، اما وجود همراهان ناپايدار بساسيري و تغيير پياپي مواضع آنها بين بساسيري و سلاجقه، و عدم وفاداري کامل آنها به شيعيان اسماعيليه، به همراه مشکلات ايجادشده براي يازوري، وزير مستنصر فاطمي، بن مايه قطع ارتباط داعي الدعاه با بساسيري مي شود. بساسيري نيز اگر چه اختصاصات خليفه را به مصر مي فرستد و به نام مستنصر خطبه مي خواند، اما خليفه عباسي را به منزله برگ برنده در حديثه الفرات، نزد همراه اصلي خودش در فتح بغداد، يعني قريش بن بدران، نگاه مي دارد. حرکت بساسيري و اعلام خلافت فاطميان؛ بيش از آنکه معلول وفاداري به شيعيان اسماعيليه باشد، تقسيم و تسهيم منافع و قدرت سياسي است. در عهدنامه اي که براي بساسيري به عنوان صاحب الجيش نوشته شده است، هيچ اشاره اي به تعهد شيعه اسماعيليه ندارد. همچنين يک سان انگاري امام زمان (عجل الله تعالي فرجه الشريف) با المستنصر فاطمي براي بيان همکاري تعدادي از شيعيان اماميه با بساسيري، افزون بر نقض گزارش ابن اثير، بيش از آنکه معلول تطابق اعلان يک امام حي در زمان خاص باشد، ناشي از ارتباط نسبي و طايفه اي بين مزيد بن صدقه و بساسيري است. بنابراين، نظر برخي از مستشرقان همچون گرهارد هافمن، تي کانارد، و ناگل در اين خصوص قابل تصحيح و تکميل است.
سير تحولات تاريخي حضور زنان در مساجد و اماکن اسلامي و تاثير آن بر معماري مساجد
در اين مقاله به بررسي «سير تحولات تاريخي حضور زنان در مساجد و اماکن اسلامي و تاثير آن بر معماري مساجد» پرداخته شده است.
در ابتدا حضور تاريخي زنان در مساجد در صدر اسلام و عملکرد پيامبر (ص) در تشويق زنان براي حضور در مسجد و نهي موردي آنان بررسي شده است. عملکرد خلفا پس از پيامبر (ص) با سنت ايشان متفاوت بوده و محدوديت هايي براي حضور زنان در مساجد قايل مي شدند. ائمه (ع) بعد از پيامبر شيوه آن حضرت را ادامه داده، محدوديتي براي حضور زنان قرار نمي دادند؛ هر چند در مواردي نهي از طرف ايشان صادر شده است. علماي اهل سنت در پيروي از پيشوايان خود به سنت خلفا عمل کرده اند و اين امر به تدريج بر معماري مساجد اهل سنت اثر گذاشته و جايگاه خاصي براي زنان در اين مساجد در نظر گرفته نشده است؛ اما علماي شيعه با پيروي از اهل بيت (ع) به حضور زنان در مساجد اهميت داده اند و اين امر به تدريج باعث گسترش فضاي اختصاص داده شده به بانوان در مساجد شده است.
اختصاص بخش هاي ويژه به بانوان شيعه در مساجد و حسينيه ها، موجب پيشرفت زنان در امور مذهبي، اجتماعي، سياسي و فرهنگي شده و تاثيرات تمدني براي بانوان شيعه برجاي نهاده است. تاثير تمدني حضور بانوان شيعه در مساجد، افزون بر تاثيرات مثبت در معماري مساجد شيعيان، موجب تغييراتي در مساجد اهل سنت شده است.
شيعيان مالزي
اسلام هميشه عنوان عنصر کليدي در هويت فرهنگي مالزي را دارا بوده و پايدارترين و نفوذناپذيرترين خصيصه قومي را به وجود آورده است. درباره پيشينه پيدايش شيعه در مالزي، دو ديدگاه قديم و جديد وجود دارد: برخي بر اين باورند که با ورود اسلام به منطقه جنوب شرق آسيا توسط بازرگانان مسلمان ايراني، عربي و هندي در اوايل قرن پانزدهم ميلادي، ايالات مالاکا، به عنوان مرکز اسلامي در اين منطقه، فعاليت خود را آغاز کرد؛ برخي ديگر بر اين اعتقادند که پيشينه تشيع در مالزي، به اقدامات يک سيد پاکستاني برمي گردد که با کتاب و جزوه هاي خود نهال شيعه را در مالزي کاشت. پيروزي انقلاب اسلامي ايران سبب توجه بسياري از نخبگان به مذهب تشيع شد و پس از اين رويداد، اقبال شديدي به تشيع در مالزي اتفاق افتاد.
تجلي باورهاي شيعي در مضامين عاشورايي ديوارنگاره هاي بقاع متبرک گيلان
یکی از برجسته ترین نمادهای شیعی، واقعه ی کربلاست. بازتاب این واقعه در جوامع شیعی، در طول تاریخ به گونه های مختلف رخ نموده است. مقاله ی پیش رو بر این مطلب تأکید دارد که بازتاب مضامین عاشورایی دیوارنگاره های بقاع متبرک، نشان دهنده ی علاقه و باور مردم منطقه اهل بیت علیهم السلام و تأثیر گذاری آن بر باور شیعی مردم گیلان بود.
مراسم عاشورا در کابل
شيعيان در تمام دنيا همه ساله ياد و خاطره شهيدان کربلا را زنده نگه مي دارند و در ماه محرم به سوگ مي نشينند. شيعيان افغانستان نيز اهتمامي ويژه به برپايي عزاداري هاي حسيني دارند و اين امر، قدمتي به پيشينه حضور تشيع در اين کشور دارد.
نوشتار زير در دو بخش به اين موضوع پرداخته است: بخش نخست اشاره اي کوتاه به سير تاريخي عزاداري هاي حسيني در افغانستان، به ويژه کابل دارد؛ در بخش دوم به چگونگي برگزاري اين مراسم، مانند سبک عزاداري، علايم و نمادها، زنانه خواني، ساختار تکيه خانه، نحوه اجراي مراسم طي يک روز و … در شهر کابل پرداخته شده است. اين بخش بيشتر به مشاهدات نويسنده و مصاحبه با افراد مطلع متکي است.
سودای خام وهابی ها
برگرفته از کتاب شریف الغدیر
اهل بیت از دیدگاه سلفیه (1)
موضوع این تحقیق اهل بیت علیهم السلام از دیدگاه سلفیه می باشد که شامل یک مقدمه چهار بخش و یک خاتمه می باشد سعی شده در چینش مباحث سیری منطقی را رعایت شود بر این اساس ابتداء از مباحث لغوی شروع کرده به معانی لغوی و اصطلاحی اهل بیت علیهم السلام و موضوعات مربوط به آن اشاره کردم و در ادامه به مباحث حدیثی و فضائل مطرح در آن پرداخته ام توجه اساسی در این بخش به پنج تن آل عبا و مهدی منتظر می باشد،در بخش سوم نظر مفسران در باره اهل بیت با توجه به برخی آیات بحث کرده ام،در بخش آخر نظرات برخی علمای سلفیه در برخورد با اهل بیت علیهم السلام مباحث لازم را ذکر کرده ام و در آخر مطالبی را بعنوان خاتمه پایان رسانده ام.
