نماز شکسته
چرا شیعیان نماز را در سفر شکسته میخوانند، امّا برخی اهل سنّت نماز خود را در سفر کامل به جا میآورند؟ آیا براساس سنّت رسول خدا ص، نماز در سفر شکسته یا کامل بوده است؟
نماز جماعت اهل سنّت
روایتی است از حضرت امام جعفر الصادق (علیه السّلام) که فرمودهاند هر کس در نماز جماعت به امام جماعت اهل سنّت اقتدا کند، از ثواب اقتدا به رسول الله (صلّی الله علیه و آله و سلّم) بهرهمند خواهد شد.
سؤال این است: اوّلاً، آیا این حدیث و روایت صحیح است یا خیر؟ ثانیاً، آیا علمای وهابیت از اهل سنّت محسوب میشوند؟
حصنی دمشقی و نقد ابن تیمیه
یکی از روشهای موثر در شناخت فرقه وهابیت نقد و انتقاد شخصیت های علمی البته به خصوص علمای اهل سنت از این فرقه است. در این مقاله به نظر یکی از علمای مذهب شافعی به نام حصنی دمشقی پیرامون ابن تیمیه و فتاوای وی پرداخته خواهد شد.
سبکی شافعی دمشقی و نقد ابن تیمیه
سُبکی شافعی متوفّای سال 756 ه.ق، از دانشمندان بلند آوازه اهل سنّت و معاصر «ابن تیمیه» می باشد. سبکی مخالف نظریات و عقاید ابن تیمیه بود و کتابهایی را نیز در همین مورد نوشته است. از جمله کتابهای وی در نقد ابن تیمیه کتاب: شفاء السقام فی زیارة خیر الانام می باشد.
گزارش کتاب شفاء السقام فی زيارة خير الأنام تألیف قاضی سبکی
در طول تاریخ اسلام همه مسلمانان به پیروی از پیامبرشان به زیارت قبور رفته و سفر برای زیارت قبر رسول خدا (ص) را از مستحبات مؤکد دانسته اند. صحابه دیده بودند که پیامبر ختمی مرتبت به زیارت قبور شهدای اُحُد میرود و قبر والدین خویش را زیارت میکند. این سنّت پیامبر با سخنان ایشان که می فرمود: «من زار قبری وجبت له شفاعتی»، تأکید دو چندان یافت و موجب گردید تا همه فقهای اسلام زیارت قبر ایشان را مستحب بدانند و برخی مثل قاضی عیاض در الشفاء در قرن ششم از اجماعی بودن آن سخن گفتند، اما در قرن هشتم، فردی از حنبلیان به نام ابن تیمیه (م 728ق) با تفسیر به رأی و استناد به حدیثی که هیچ ربطی به زیارت قبور نداشت، این عمل را بدعت و آن را از مصادیق شرک دانست.
سلسله گزارشهایی از آثار اهل سنّت در نقد افکار وهابیت (2) کتاب وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفی
در قرن هشتم فردی از حنبلیان به نام ابن تیمیه (م728ق) با تفسیر به رأی توسل جستن به پیامبر و سفر برای زیارت قبر ایشان را از مصادیق شرک دانست. علمای اهل سنّت در طول شش قرن گذشته، آثار فراوانی در نقد ابن تیمیه و افکارش نوشتند. از جمله این آثار کتاب معروف وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفی است که در این گزارش توضیحاتی در مورد این کتاب داده می شود
کتابشناسی نگاشته های اسلامی در رد بر فرقه وهابیت
وی ابتدا به زندگی محمد بن عبدالوهاب و هم پیمان شدن با محمد بن سعود اشاره کرده و سپس به باورهای باطل او و کشتار مردم شهر و روستاهای مناطق مختلف در سرزمین عربستان سعودی، و تجاوز به ارزش های اسلامی و غارت بردن اموال مردم، و به آتش کشیدن کتابهایی که به نظرشان قبیح بوده اند پرداخته است.
معرفی کتاب «المهند علی المفند»
کتاب “المهند علی المفند” که به (تصدیقات لدفع التلبیسات) نیز معروف است. این کتاب بیانگر عقاید علماء اهل سنت و جماعت دیوبند، شبه قاره هند است. بنابراین، این کتاب تحت نام عقاید علماء دیوبند نیز شناخته میشود. این کتاب گرانقدر و با ارزش اثر مولانا خلیل احمد سهارنپوری رحمه الله، شارح کتاب سنن ابی داوود (در ۲۰ جلد) از محدثین بزرگ دارالعلوم دیوبند هند می باشد. برای شناخت بهتر این کتاب لازم دانستم تا به تمهید مقدمه ای موجز بپردازم تا به خاستگاه ها و انگیزه های تالیف این کتاب بهتر پی ببریم.
نگاهی دوباره به مسأله امّی بودن پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله
مسئله «امی بودن» پیامبر اکرم (ص) و اینکه واژه «امی» به چه معناست، موضوع مقاله حاضر است. شکی نیست که قرآن کریم بهصراحت استمرار خواندن و نوشتن آن حضرت را پیش از بعثت نفی کرده است. همچنین در اینکه پیامبر اکرم (ص) امی بودهاند اختلافی نیست، اما آیا امی بودن ایشان به معنای بیسوادی است؟ در این پژوهش با بررسی ریشه لغوی این واژه، آیات، برخی روایات و متون تاریخی نتیجه گرفتهشده اینکه غالب مفسران واژه «امی» را که صفت پیامبر اکرم (ص) است، به معنای «ناخوانا و نانویسا» یا «بیسواد» دانستهاند، وجهی ندارد و حداقل قرآن کریم این صفت را برای نبی مکرم اسلام (ص) به چنین معنایی به کار نبرده است بلکه به معنای اهل امالقری یا مکه است.
موقعیتشناسی زنان در دعوت پیامبر صلی الله علیه و آله
با بررسی فرهنگ زمان نزول اسلام و رفتار برخاسته از جهل و نادانی، آثار تحقیر و تقبیح آن را در مورد زنان مشاهده میکنیم و ضرورت یک انقلاب فرهنگی را احساس مینماییم. رسول گرامی اسلام (ص) اصلاحات فرهنگی، اجتماعی و…خود را، که از پشتوانهی وحیانی برخوردار بود، در تمامی عرصهها به بهترین شکل ممکن، در مدت کوتاهی، به منصهی ظهور رساند؛ بهویژه در مورد زنان که آنها را از بحران هویت، امنیت، اخلاق، خانواده، اجتماع و…رهایی بخشید و طرز تلقی مردم آن زمان را در مورد این قشر مظلوم تغییر داد. در رویکرد نبی مکرم اسلام (ص) زن دارای شخصیت والای انسانی است که در خانواده از مقام و منزلت ویژهای برخوردار است، ضمن اینکه پایگاه اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی وی باید محترم شمرده شود. در ادبیات اسلام زن و مرد، همانند دو سیاره گرد هم در مدار خود در گردشاند و تقسیم مسؤولیتها مایهی برتری و یا فروتری نیست، بلکه کمال هر شخص در حوزهی وظایف محولهاش بروز میکند.
صفر و سفر؛ نگاهی دیگر به تاریخ وفات پیامبر صلی الله علیه و آله
در این پژوهش، ابتدا آرای مورخان در باب روز و ماه وفات رسول اکرم (ص) و سلم، بر اساس تقدم و تأخر ارائه میشود و سپس با یادکرد دیدگاه اهل تسنن و تشیع در این زمینه و بررسی «وقایع هفتگانه» مؤثر در تعیین وفات و دقت در اقوال (با توجه به «مسلمات خاصه و عامه» و رسم جدول زمانشمار) سخن به این نکته منتهی میشود که قول وفات در «ربیعالاول» قطعی است و در میان دیدگاههای سهگانه در این ماه (اول، دوم و دوازدهم ربیعالاول) تاریخ وفات در «دوم ربیعالاول» را با قطعیات تاریخی دو طرف نزدیکتر میبیند. سپس روایت: «هرکه مرا به رفتن ماه صفر بشارت دهد او را به بهشت مژده دهم» ازنظر فقه الحدیث بررسی میگردد و آن را از «موضوعات» میشمارد. در پایان به این امر اشاره شده است که چرا شیعه، روایت 28 صفر را بهعنوان تاریخ وفات پیامبر (ص) پذیرفته است و نشان میدهیم که این قضیه از ابتکارات «صفویان» بوده است.
تحلیل و بررسی نبوت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله پیش از بعثت
چگونگی زندگانی پیامبر اکرم (ص) پیش از بعثت، از زمینههای موردتوجه از دیدگاه تاریخی کلامی و روایی است. دقت نظر در شواهد مبنی بر آگاهیهای غیبی پیامبر اکرم (ص) در این دوران و روند زندگی اعتقادی ایشان و کاوش در تفاوتهای طرحشده میان دو مفهوم نبوت و رسالت، میتواند مؤیدی بر این دیدگاه باشد که پیامبر اکرم (ص) در دوران قبل از بعثت از مراتبی از نبوت برخوردار بود. استخراج دیدگاهی جامع درباره تفاوت میان دو مقام نبوت و رسالت و ارائه تعریف صحیحی از نبوت بهعنوان مبنای پژوهش، نخستین گام در جهت بررسی فرضیة مقاله حاضر به شمار میرود. گام بعدی استخراج شواهدی است که بر این آگاهیهای غیبی و روابط با ملک دلالت میکند. کندوکاو در سیرة پیامبر اکرم (ص) و بررسی احتمالات گوناگون درباره شریعت ایشان، حاکی از آن است که در دوران پیش از بعثت، آئین خود را از طریق ارتباط با عالم غیب دریافت میکرده است.
