مصادیق اعلای صفات کمال
به طور کلّی این صفات و ملکات فاضلهی چهارگانه که به اتفاق انبیا و حکما، فضیلت و شرافت حقیقی انسان به آن مربوط است (یعنی صفات کمال مذکوره از «حکمت» و «عدالت» و «عفّت» و «شجاعت» و تمام فروع آنها) سرچشمهی حقیقی و سبب اصلی آن در نفس، معرفت خدا و محبّت به جمال حقّ […]
عالیترین سخن
فرد کاملِ هر سخن زیبا و نوای خوش، کلام خداست و سخن آسمانی انبیا و خصوص کتاب بزرگ الهی: قرآن بزرگوار ربّانی است که به حق و حقیقت، وحی خدا و خبرهای عالَم غیب و نشان کاملِ معشوق کُلّ و حُسن مطلق است که مُعجِز است؛ و هیچ کس آهنگی به آن زیبایی و سخنی […]
جواهر کمیاب
طبقهی انسان عقلی –که انسان به حقیقت آنها هستند- بسیار بسیار اندکند: المُؤمِنُ أَعَزُّ مِنَ الکِبرِیتِ الأَحمَر [«مؤمن از کبریت سرخ (کیمیا) کمیابتر است»] آنان گوهری کمیاب و در ادوار عالَم، افرادی قلیل به آن مقام شامخ راه یافته و بدان کاخ رفیع منزل یابند. ابوعلی سینا گوید (ره): جَلَّ جَنابُ الحَقُّ أَن یَکُونَ شَریعةً […]
نفوس عالیه
نفوس عالیه و مستعلیه: نفوسی هستند که مقصود اصلی و غرض نهایی آنها، مصروف لذّات عقلی و کمال معنویِ اَبدی است و همّتشان صرف مُلک باقیِ علم و معرفت الهی و حقایق مجرّدهی عالم قدس و جهان جاودانی است. و هر گاه این لذّات، با لذّات حسّی فانی و وَهمیِ باطل الذّات معارض شود، به […]
مراتب لذّات و آلام
لذّت یعنی ادراک و وصول به اموری که در آن، کمال نفس است (کمال حقیقی یا کمال وهمی و خیالی) مانند وصول انسان به غذای خوش و صوت و صورت زیبا و ریاست و سلطنت و آمال و تخیّلات خوش. و الَم [رنج و درد] یا عدم لذّت است و معنی آن، مقابل لذّت [است] […]
بدیهیترین موجود
أَ فِي اللَّهِ شَكٌّ فاطِرِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ. خدا که هستی مطلق و موجود ابدی و وجود بدیهی کلّ است، در آن شک توان کرد؟! هرگز نتوان کرد! و [عقل] اقرار به هر موجودی کند، به حقیقت اقرار به خداست؛ زیرا هستیِ کلّ و احاطهی به کلّ و محقِّق کلّ است؛ منتهای امر از بس […]
شرافت یقین
باید دانست که در عالم چیزی کمتر از یقین خلق نشده: مَا خَلَقَ اللَّهُ شَیْئاً أَقَلُّ مِنَ الْيَقِينِ (کلام [امام] صادق (ع)) یقین یعنی علمی که اصلاً احتمال خلافش ندهیم و مطابق واقع هم باشد. مقابل آن، ظن [گمان] است یعنی علمی که احتمال خلاف آن بدهیم. و این خود پیداست که در عالَم انسانی […]
نفوس قُدسی
خوشا بر آن نفوس قُدسی که قدم از این جهان مادّهی محدود فراتر نهاده و با مجرّدات نامتناهیِ عالم قدس درپیوستهاند؛ رزقَنا الله تعالی! منبع: کتاب پندهای آسمانی، ص 72
خلقت موجودات
[خدای متعال] چیزی را از عدم به وجود آرد، به حقیقت، اثری از آثار خود را به ظهور آورده… ایجاد واجب [تعالی] گر چه منزّه از تشبیه است، مانند ایجاد نفس، صوَر ذهنیّه راست که وجود و بقای آن صوَر به توجّه نفس ناطقه است؛ و اگر لحظهای متوجّه او نباشد، فوراً معدوم میشود: به […]
کتاب آفرینش
هر انسان باهوش در کتاب آفرینش خدا -که نقش زیبای عالَم هستی است- به نظر عبرت و تفکّر بنگرد، یقین کند که این کتاب را کاتبی است و این نقوش را نقّاشی است عالِم و بصیر که از روی کمال علم و حکمت، هر چه را در مرتبهی خود آفریده و حقایق متباینه را چون […]
موجود به حقّ
حقیقت هستی، منحصر به ذات حقّ است و ممکنات به خود، ابداً معدوماتند؛ چنانچه صاحب روح قدسی: نصیر الدّین محقّق طوسی بدین معنی اشاره فرموده: موجود به حق واحد اوّل باشد جز او همه موهوم و معطّل باشد هر نقش که غیر اوست اندر نظرت نقش دومین چشم احول باشد منبع: کتاب پندهای […]
جلوهی توحید
انسان عارف و کامل که روزِ حقیقت او از شبِ دیجور طبیعتْ بیرون آمده، و به کمال انسانیّتْ قیامتِ وی قیام کرده، همه گاه بشنود: لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ [«امروز پادشاهی و سلطنت از کیست؟»] و همه دم جواب دهد: لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ [«از آنِ خداوند واحد قهّار»] منبع: کتاب پندهای آسمانی، ص 70
