آثار سیاسی رخداد کربلا در شیعه
واقعه کربلا از حوادث تعیینکننده در جریان تکوین شیعه در تاریخ است. مبانی تشیّع، بویژه اساسی ترین اصل آن، یعنی امامت، در خود قرآن و سنت یافت میشود. امّا جدایی تاریخی شیعه از دیگر گروه های موجود در جامعه، به تدریج صورت گرفته است. سنّت و اندیشهای که از دوره خلافت امام علی علیه السّلام به یادگار ماند، تا حدود زیادی شیعه را از لحاظ فکری انسجام بخشید. حمایت امویها از اسلام ساخته خودشان که سیاستگذاریهای معاویه، اجازه نداده بود ماهیّت و فاصله آن با اسلام واقعی آشکار شود، در جریان به خلافت رسیدن یزید وضوح بیشتری یافت. در جریان حادثه کربلا جدایی تاریخی شیعه از سایر گروههایی که تحت تأثیر اسلام مورد حمایت امویان بودند، قطعی شد. از آن پس تشخیص و تشخص شیعه از دیگر گروهها- گروهی که پیروی از سنّت و سیره علی و جانشینان او میکردند- کاملا ممکن بود.
انحرافات دینی و کربلا
جامعه اسلامی در سالی که قیام کربلا در آن رخ داد، نسبت به آخرین سال حیات پیامبر صلّی اللّه علیه و آله تغییرات فراوانی یافته بود. درست است که سیر پیدایش انحراف تدریجی بود، امّا پایههای آن در دید بسیاری از محققین از همان سالهای اولیّه بعد از رحلت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله به وجود آمده بود. انحرافات مزبور در زمینههایی بود که اهل سیاست میتوانستند به راحتی از آنها بهرهگیری کرده و در تحمیق مردم و نیز توجیه استبداد و زورگویی خود از آنها استفاده کنند.
هر دو مقصّر هستند!
سوال: اگر برای فرزند، بر اثر لقمه ی حرام مشکلی پیش بیاید، آیا خودش مقصّر است یا والدین؟ جواب:به نظر می آید که دو طرف تقصیر کار هستند؛ یعنی اگر بچّه به بلوغ فکری برسد و در معرض مطالب خوب قرار بگیرد، ولی انتخاب صحیح نکند، خودش مقصّر است. امّا در سنینی اختیار فرزندان در […]
آگاهی از شهادت در کربلا
از مسائلی که در بعد تاریخی حماسه عقیدتی کربلا سهم بسزایی دارد، مسأله «غیب» است. امری که موجب شد تا در بررسی این واقعه تاریخی اختلافاتی پیش آمده و بیشتر بصورت مقابله یک امر کلامی با یک مسأله تاریخی عنوان شود. در این زمینه روایات بسیاری وجود دارد که در بیشتر آنها آمده است که رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله از شهادت امام حسین علیه السّلام خبر داده بودند.
امام در برابر سپاه عراق
نخستین برخورد امام با سپاه عراق، برخورد با سپاه یک هزار نفری حرّ بن یزید ریاحی بود. در آن موقع، حرّ در حد یک فرمانده جزء، خود را کارگزار ابن زیاد میدانست و چندان در مسائل سیاسی قضیه دخالت نمیکرد. لذا وقتی امام حسین علیه السّلام به نماز ایستاد، حرّ همراه با سپاهیانش، با اعتقادی که به امام داشتند، بدو اقتدا کردند.
ارزیابی سفر به عراق
آیا ، سفر امام حسین علیه السّلام به عراق ،به مصلحت بود یا خیر؟؟؟!!!. در اینجا بر آنیم تا صرف نظر از بعد «غیبی» واقعه کربلا، ارزیابی سیاسی مختصری از سفر امام حسین علیه السّلام به عراق داشته باشیم.
حرکت امام به سمت عراق
نماینده رسمی امام، آمادگی مردم کوفه را تأیید کرده بود، و دیگر جای تأمل نبود. چرا که به طور مطمئن با توجه به نامهها و نامه مسلم، شرایط برای قیام علیه بنی امیّه آماده شده بود. امام در رفتن تسریع کرد، به طوری که در هشتم ذیحجه، یعنی در بحبوحه مراسم حج، با تبدیل عمره تمتع به عمره مفرده عازم عراق گردید. لحظهای تأخیر میتوانست وضع عراق را دگرگون کند. اضافه بر این احتمال ترور امام در مکه وجود داشته و ماندن حضرت در مکه به هیچ صورتی مصلحت نبود.
مخالفت امام حسین علیه السّلام با خلافت یزید
پس از هلاکت معاویه در رجب سال شصت، یزید طبق برنامه ریزی قبلی به خلافت رسید.این خبر هنوز به مدینه نرسیده بود که یزید همه کوشش خود را صرف گرفتن بیعت از مخالفینی کرد که مخالفتشان میتوانست شورشی علیه او برپا کند. یزید به ولید بن عتبة بن ابی سفیان، والی خود در مدینه، نوشت تا بسرعت از عبد الله بن زبیر و حسین بن علی بیعت بگیرد. مروان، ولید را نیز واداشت تا همان شب در پی آنها فرستاده و اگر بیعت نکردند، همان جا گردنشان را بزند، چرا که به نظر او گذشتن آن شب فرصتی بود تا آنها سر به مخالفت برداشته و مردم را به سوی خود دعوت کنند.
امام حسین علیه السّلام پیش از کربلا
آن حضرت در تمام مدت زندگی خود در کنار جدش رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله با آن حضرت مأنوس بوده و حتی در وقت نماز از آن حضرت جدا نمیشد. رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله سخت به او و برادرش اظهار علاقه می کرد و با جملاتی که درباره آنها می فرمودند گوشهای از فضایل آنها را برای اصحاب بازگو می کردند.
نوجوانی برزخ زندگی
سوال: با نوجوانی که روی روابط عاطفی والدین با فرزند کوچک تر حسّاس شده است، چگونه برخورد کنیم؟ جواب:نوجوانی برزخ زندگی است. چرا ما به دوره ی نوجوانی بزرخ زندگی می گوییم؟ دوران کودکی از لحاظ زمانی دوران بلندی است. ما دوران کودکی را از به دنیا آمدن فرزند تا سنّ یازده، سیزده سالگی می […]
شهادت امام حسن علیه السّلام
از جنایات غیر قابل بخشایش معاویه، به شهادت رساندن امام حسن علیه السّلام ریحانه رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله است. از نظر تاریخی کوچکترین تردیدی در آن وجود ندارد. معاویه با ترتیب دادن توطئهای که اساس کارش بر همان پایه بود، امام را به دست همسرش جعده دختر اشعث بن قیس لعنت شده، به شهادت رساند. زمانی که در سال 63 هجری در واقعه حره مدینه غارت شد، خانه این زن ملعونه نیز به تاراج رفت. اما به پاس خوش خدمتی او در به شهادت رساندن شویش، اموالش را به او بازگرداند.
متن صلحنامه
در مورد موادی که در صلحنامه، بین امام حسن علیه السّلام و معاویه به امضا رسید، در مدارک تاریخی اتفاق نظر کاملی وجود ندارد. در اینجا نه تنها شایعات منتشره در آن ایام، بلکه غرضورزیهای مورخین و راویان نیز اثر فراوانی در آشفتگیهای مربوط به نقل مواد صلحنامه گذاشته است.
