ستّاریّت خداوند کریم

همه‌ی ما بیچاره و نیازمند به پرده‌پوشی نیکوی خداوند هستیم. اگر پرده را از ما بردارد، رسوا خواهیم شد! و از جمله‌ی عیب‌پوشی نیکوی او، همین صورت انسانیّت است که اگر آن را بردارد و مردم صورت واقعی ما را ببینند، خوار می‌شویم! زیرا صورت روح‌ها مناسب با اخلاق و صفات [آن‌ها] است. کسی که […]

بصیرت معنوی، و کشف حقایق

آن چیزی که قرآن کریم و اخبار آل محمّد (ع) و مکاشفات اهل یقین بر آن گواهی می‌دهد این است که: این دنیا، خانه‌ی فریب است؛ و چیزهائی که در آن دیده می‌شود، آن گونه‌ای نیست که دیده می‌شود؛ بلکه آنچه از صفات موجودات این عالم دیده می‌شود و حسّ می‌گردد، نظیر چیزی است که […]

عدم توجّه به کوچکی و بزرگی عمل

هر عملی را که بنده انجام دهد و آن را کوچک بشمرد، پیش خدا بزرگ است و شاید مورد قبول خداوند جلّ جلاله واقع شود. و اگر قبول شد، دیگر به کوچکی آن نباید توجّه داشت؛ زیرا خداوند وقتی از بنده‌اش –ولو چیز کمی را- قبول کند، به آن پاداش بزرگ می‌دهد. و هر گاه […]

مجهول القدر بودن نعمت مناجات

به جانم سوگفند که اکثریّت مردم، قدر و شأن نعمت مناجات و راز و نیاز را نمی‌دانند، و این‌که از جمله شئون و آثارش، علوم کمیاب و معارف عالیه‌ای است که اطّلاع پیدا نمی‌کند بر آن‌ها و بر خصوصیّاتشان، مگر اهلش از اولیاء الله که از طریق کشف و شهود به آن رسیده‌اند! و [مطلب […]

درنگی در فرازهائی از مناجات

از کلامت [«در مناجات شعبانیّه»] غفلت مورز که می‌گوئی: «وَ اَنِر اَبصارَ قُلوبِنا بِضیِاءِ نَظَرِها اَلیک حتَّی تَخرِجَ اَبصارُ القلُوب حُجُبَ النُّور فَتَصِلَ اِلی مَعدِنِ العَظَمَة…» [«و روشن فرما چشمان دل‌های ما را به درخشش نظر کردن به سوی خودت، تا این‌که دیدگان دل‌ها، پرده‌های نورانی را پاره کرده و متّصل به حقیقت و معدن […]

مناجات شعبانیّه: گنجینه‌ی معرفت

[«مناجات شعبانیّه»] مناجاتی است که برای اهلش بسیار محترم و عزیز است که آن را دوست دارند، و به خاطر آن با ماه شعبان انس گیرند؛ بلکه منتظر و مشتاق آمدن ماه شعبان می‌شوند. و در آن دانش‌های فراوانی در کیفیّت رفتار و معامله‌ی بندگان با خداوند جلَّ جلاله و بیان انواع ادب، در راه […]

امر دل و نیّت

آری، اگر امر دل‌ها و نیت‌ها تا این درجه‌ی از بزرگی و اهمّیّت نبود، خداوند در کتاب عزیزش در سوره‌ی «والشّمس» یازده سوگند برای رستگاری کسی که آن [نفس] را پاک نمود و زیان و پشیمانی برای کسی که آن را آلوده ساخت، نمی‌آورد. پس بر انسان خردمند است که تمام کوشش و سعی خود […]

پس از رفع حجاب‌های ظلمانی و نورانی

هر گاه از روی دلش [دل مؤمن] پرده‌های اوهام و خیالات برداشته شده و حجاب‌های ظلمانی رفع شود، و انوار جمال صفات و تابش‌های جلال ذات در آن متجلّی گردد، دیگر امکان غفلت و فراموشی برای او نیست؛ و حالات دل او طبق تجلیّات صفات جمالیّه و جلالیّه متحوّل شده؛ و خداوند جلَّ جلاله ریاضت […]

روش صحیح در عبادت قلبی و بدنی

آنچه بر بنده لازم و واجب است که نهایت طاقت و توان خود را در آن به کار برد، عبادت قلبی است به وسیله‌ی معرفت و ذکر و شکر و غیر این‌ها از عبادات دل. وامّا در مورد عبادات بدنی، آنچه در شرع مرغوب و مورد پسند است حدّ وسط و اعتدال است، نه زحمت […]

ثمره‌ی نهایت مجاهده

گفته شده است –و چه خوب هم گفته شده- که: «هیچ نهایت و پایانی برای مبارزه با حیله‌ها و مکرهای نفس و شیطان نیست، جز با معرفت حقیقی نسبت به عجز خویش و پناه بردن و التجاء صادقانه به سوی خداوند عزّ و جلّ.» منبع: کتاب به سوی دوست،  ص 99

راه رستگاری: عجز به درگاه خداوند

کسی که واقعاً به عاجز بودن خودش از اصلاح نفس و قلبش پی‌برد، و خود را با حقیقت اضطرار، بیچاره و مضطرّ به رحمت پروردگارش دید. مانند انسان غریقی که هلاکت خود را در دریای عمیق می‌بیند؛ یا مثل کسی که در آتش می‌سوزد؛ و از روی بیچارگی واقعی به او پناه برد، و نفس […]

قلب: سرچشمه‌ی اعمال

به طور یقین بدان که تو هرگز قدرت بر اصلاح ظاهرت را نداری مگر با اصلاح باطن! و جریان اعمال، از چشمه‌ی قلب است. و از قلب صالح، جز عمل صالح تراوش نمی‌کند. و از قلب فاسد، جز عمل فاسد پدید نمی‌آید. پس مسأله‌ی عمده و اهمّ، اصلاح قلب است. و آن متأثّر از خواطر […]