اطمينان به همديگر

ارتباط انسان ‏ها با يكديگر، تنوع فراوانى دارد. همان گونه كه خود، گاهى مشاهده و تجربه كرده ‏ايد، برخى افراد، ارتباط تحصيلى و گروهى، ارتباط خانوادگى با هم دارند و بعضى نيز داراى ارتباط اقتصادى يا اجتماعى در سطح محله و شهر هستند. به راستى چه چيز سبب مى ‏شود رابطه ‏اى را اقتصادى، تحصيلى، اجتماعى يا خانوادگى ناميد؟ آيا بدون هيچ معيارى، مى ‏توان هر رابطه ‏اى را به هر اسمى نام گذارى كرد؟ چه چيز موجب تنوع و ارتباط انسان ‏ها با يكديگر و حتّى ارتباط انسان با ديگر موجودات مى ‏شود؟ معيار نام ‏گذارى روابط چيست؟ بى ‏ترديد هر نوع ارتباطى، هميشه «درست» يا «نادرست» نيست. بر اين اساس، «ارتباط ‏ها» قابل ارزيابى و داورى ‏اند ؛ ولى پيش از داورى درباره آن، بايد معيار تفاوت ارتباط ‏هاى متنوع و نام ‏گذارى ‏هاى گوناگون آنها را دريافت. آنچه يك ارتباط را شكل و نامى ويژه مى ‏بخشد، محتواى آن است. محتواى ارتباط ‏ها يكسان نيست. در هر شكلى از ارتباط، چيزى معين و به شيوه ‏اى خاصّ مبادله مى ‏گردد ؛ و همين عنصر سبب تنوع روابط مى ‏گردد.

وقتى از ارتباط دختر و پسر سخن مى ‏گوييد، مرادتان چه نوع ارتباطى است؟ بايد نوع آن مشخص گردد تا بتوان درباره درستى و نادرستى ‏اش داورى كرد. آيا مراد ارتباط آموزشى و تحصيلى است يا اقتصادى يا اجتماعى؟ اختلاف جنسيت طرفينِ ارتباط، در مقررات كلى و بعضى از شرايط روابط انسانى مؤثر است ؛ ولى محتواى روابط را تعيين نمى ‏كند. بدين سبب، ارتباطى خاصّ به نام «ارتباط دختر و پسر» نداريم. ما در كلاس درس شركت مى ‏كنيم و از محضر استادى كه از جنس مخالف است، بهره آموزشى مى ‏بريم ؛ ولى هرگز آن را، به معناى داشتن دوست پسر يا دختر، نمى ‏دانيم و در درستى اين ارتباط – كه بر مقررات ياد دهى و يادگيرى استوار است – ترديد نداريم.

اما اگر در همين كلاس، پيامى جز ياددهى و يادگيرى مبادله شود، ما را از تحصيل دور مى ‏سازد و چه بسا سبب زيان ‏هاى جبران ‏ناپذير مى ‏گردد. در روابط انسانى، هزاران نوع ارتباط مشروع و صحيح مطرح است كه جنسيت در محتواى آنها مؤثر نيست و يا تأثيرى اندك دارد. اين روابط هرگز حساسيت آفرين، تنش برانگيز و ممنوع نيست ؛ زيرا شكل روابط معين است و از چهارچوب خود تجاوز نمى ‏كند. به بيان دقيق ‏تر، حد و مرزها رعايت مى ‏گردد و بدين سبب از آفات و آسيب ‏ها مصون مى ‏ماند. بنابراين، نمى ‏توان داورى درباره روابط را فقط بر «جنسيت» استوار ساخت ؛ بلكه بايد معيّن كرد كه در اين ارتباط، چه چيزى مبادله مى ‏شود تا بر اساس آن، نوع ارتباط و قوانين آن تعيين شود. بر اين اساس، هر رابطه ‏اى اگر از مسير خود منحرف گردد، آفت آفرين و زيانبار مى ‏شود ؛ هر چند دو طرف آن همجنس باشند. با اين سخن، اينك خود، بايد درباره درستى يا نادرستى ارتباط با جنس مخالف داورى كنيد.