- ثقلین - http://thaqalain.ir -

نقش عقل در اثبات اصول و فروع و…
گزیده‌هایی از بیانات حضرت آبت الله العظمی بهجت (ره)

با نور عقل مى  توان فروع و اصول دین را اثبات نمود. کسانى که با قواعد و استدلالات عقلى مخالفند از بى دینى ترویج مى کنند؛ زیرا: « لا دینَ لِمَنْ لا عَقْلَ لَهُ. »(مستدرک الوسائل، ج ۱۱، ص ۲۰۸ و ۲۰۹؛ بحار الانوار، ج ۱، ص ۹۴؛ ج ۷۴، ص ۱۶۰؛ غررالحکم، ص ۵۵٫) هر کس عقل نداشته باشد، دین ندارد. و اقرار به توحید به توسط سراجِ عقل است، و ثواب و عقاب به عقل است: « بِکَ أُثیبُ وَ بِکَ أُعاقِبُ. »(من لا یحضره الفقیه، ج ۴، ص ۳۶۸؛ بحار الانوار، ج ۱، ص ۹۷؛ ج ۷۴، ص ۶۰؛ مکارم الاخلاق، ص ۴۴۲٫) به تو ثواب و عقاب مى نمایم.

و حتّى همین معنا را هم عقل قبل از بیان مى  دانست. با متابعت و عدم متابعت از عقل، جاى انسان اعلى علّیّین یا اسفل سافلین است. آیا عقل دستور به فرار از مهالک و یا گرایش به خیرات را نمى  دهد؟! انسان باید در کار خیر و نحوه  ى انجام آن فکر کند تا فکرش موجب ابتکارى باشد که در هدف مفید باشد، و این گونه نباشد که طالب مجهول باشد.

در هر واقعه و در هر حرکت و سکون، مشکل اصلى، تشخیص تکلیف است و بعد مشکل  تر از آن، عمل به آن تکلیف. سلمان ـ رضوان  اللّه  تعالى  علیه ـ در اثر شناخت تکلیف و عمل به آن و پیروى از شرع با سراج عقل، « عَلِمَ عِلْمَ الأَوَّلِ وَ الآخِرِ»(بحار الانوار، ج ۱۰، ص ۱۲۱؛ ج ۲۲، ص ۳۲۹٫ نیز ر.ک: بحار الانوار، ج ۲۲، ص ۳۵۰؛ احتجاج، ج ۱، ص ۲۵۹؛ امالى صدوق، ص ۲۵۲؛ رجال کشّى، ص ۱۶٫ )؛ (علم اوّل و آخر را مى  دانست). مقامات علما نیز این گونه است.

منبع: کتاب در محضر حضرت آیت الله العظمی بهجت- جلد۱ / محمد حسین رخشاد


Article printed from ثقلین: http://thaqalain.ir

URL to article: http://thaqalain.ir/%d9%86%d9%82%d8%b4-%d8%b9%d9%82%d9%84-%d8%af%d8%b1-%d8%a7%d8%ab%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%a7%d8%b5%d9%88%d9%84-%d9%88-%d9%81%d8%b1%d9%88%d8%b9-%d9%88/

تمامی حقوق برای وبسایت ثقلین محفوظ است.